Een geschikte woning is belangrijk. Maar een huis wordt pas echt een thuis wanneer iemand zich ook verbonden voelt met de mensen en de omgeving eromheen. Niet naast elkaar leven, maar met elkaar samenleven. Want wie langer zelfstandig wil blijven wonen, heeft meer nodig dan een gelijkvloerse woning, zorgtechnologie of ondersteuning aan huis.
Juist daar ligt de kracht van sociaal werk en welzijn. Sociaal werkers zijn aanwezig in buurten, kennen bewoners en verbinden mensen, organisaties en initiatieven. Zij signaleren vaak al vroeg dat iemand dreigt vast te lopen of te vereenzamen. En minstens zo belangrijk: zij kunnen bewoners ondersteunen bij hun eigen plannen, initiatieven en ideeën waar dit nodig is. Ze helpen talenten, passie, ideeën van bewoners uitgroeien tot een activiteit, ontmoetingsplek of sterk buurtnetwerk.
Bij Radius zien we dagelijks wat voor moois er gebeurt wanneer bewoners ruimte en ondersteuning krijgen om zelf initiatief te nemen. Een goed voorbeeld zijn de Lief & Leedstraten in Oegstgeest. Gangmakers besteden met kleine, persoonlijke gebaren aandacht aan hun buren. Een kaartje bij ziekte, een bezoekje aan iemand die alleen is of een welkom voor een nieuwe straatgenoot.
Het lijkt misschien klein, maar juist zo groeit contact. En daardoor durven mensen gemakkelijker hulp te bieden en te vragen. En het mooiste is: zij besmetten veel buren met het zorgzaamheidsvirus! Zo ontstaat er een olievlek, van nu al meer dan 40 Lief & Leedstraten in Oegstgeest. Radius en de gemeente ondersteunen de gangmakers met de BuurBox en met informatie. Ook brengen we gangmakers bij elkaar, zodat zij ervaringen en ideeën kunnen uitwisselen. WYwonen doet hier ook aan mee!
Ook binnen het Pact Zorgzaam Oegstgeest werken bewonersinitiatieven, woningcorporatie, gemeente, welzijn en zorg samen aan een omgeving waarin ouderen veilig, vitaal en verbonden kunnen blijven wonen. Het gezamenlijke doel is niet alleen langer thuis wonen, maar langer thuis wonen in verbinding met elkaar en met de buurt.
Zorgzame buurten laten zich niet van bovenaf organiseren. Ze groeien vanuit de straat, het wooncomplex en de ontmoetingsplek. Wel kunnen we samen, domein overstijgend de juiste voorwaarden creëren, zodat 1+1 3 wordt. Want de opgave rond wonen, welzijn en zorg is te groot om vanuit afzonderlijke domeinen op te lossen.
Dat vraagt om woningen en buitenruimten die ontmoeting mogelijk maken, toegankelijke buurtplekken en professionals die langdurig aanwezig kunnen zijn. Bewonersinitiatieven hebben niet alleen waardering of een tijdelijke subsidie nodig, maar ook vertrouwen, praktische ondersteuning en continuïteit. Alleen dan kunnen initiatieven groeien. En alleen dan blijven professionals en bewoners samen bouwen aan een zorgzame buurt.
Want langer thuis wonen begint niet alleen achter de voordeur. Het begint in een buurt waar je gezien wordt en van betekenis kunt blijven.
Astrid ter Horst
Directeur-bestuurder Stichting Radius, onderdeel van SAMENZHN
Voorzitter bestuur coöperatie Sociale Wijkteams Leiden
