Libertas Leiden zet zich al ruim 65 jaar in voor de kwetsbare inwoners in de stad Leiden. Dat doen we zo dicht mogelijk bij de bewoners zelf, in de wijk. Bijvoorbeeld door onze inzet in het Sociaal Wijkteam, de wijkzorg en ondersteuning aan huis. Maar ook door onze ambitie om in elke wijk een voorziening voor verpleeghuiszorg te realiseren. Vanuit die plek kunnen we zorg bieden én de wijk ondersteunen vanuit de gedachte "in iedere wijk een plek”. Zo is de ambitie om de hele keten van zorg in elke wijk te organiseren, op een manier die past bij de bewoners en de kenmerken van die wijk.
De vergrijzing neemt tot 2040 verder toe, ook in Leiden. Dat vraagt om passende huisvesting. Er komen meer mensen die zorg nodig hebben, terwijl het aantal verpleeghuisplekken niet meegroeit. Ouderen met dementie verhuizen daardoor waarschijnlijk eerder naar een verpleeghuis dan ouderen met lichamelijke klachten. Zij blijven vaker langer thuis wonen. Dat kan waardevol zijn, veel mensen wonen graag in hun eigen buurt. Bewoners moeten elkaar kunnen ontmoeten en helpen. Maar het vraagt ook om goede afspraken met woningeigenaren, woningcorporaties, de gemeente en welzijnsorganisaties.
Ik zou het geweldig vinden als we in iedere wijk van Leiden kijken wat daar nodig is. Niet alleen voor nu, maar ook voor de toekomst. Dat is in een wijk als Stevenshof, met een groot aantal inwoners en een vergrijzing die er aan komt weer anders dan voor de Burgemeesters- en Professorenwijk waar al relatief veel ouderen wonen. Daar ligt de vraag meer bij het aanpassen van bestaande woningen. Elke wijk vraagt om een eigen aanpak. Zorg, welzijn, gemeente en woningcorporaties moeten dit samen bekijken. Alleen dan kunnen we doen wat echt nodig is.
Een zorgzame buurt ontstaat niet vanzelf. Mensen moeten elkaar kunnen ontmoeten. Dan leren bewoners elkaar kennen waardoor het makkelijker wordt om iets voor elkaar te doen. Zo kun je voor elke wijk denken aan woonvormen met verschillende groepen die naar elkaar omzien. Een oudere kan oppas zijn voor een kind van een gezin dat die oudere uitnodigt voor een maaltijd of een oogje in het zeil houdt. Er ontstaat een band. Een mooi voorbeeld is te vinden in Deventer. Daar wonen studenten samen met ouderen. Zij betalen minder huur en doen iets terug, bijvoorbeeld samen eten of een spelletje doen.
Het aanpassen van bestaande woningen is belangrijk. Zo kunnen ouderen langer veilig thuis wonen. Ook nieuwe woonvormen zijn nodig. Daarbij gaat het niet alleen om zorg, maar ook om ontmoeting. Een goed woongebouw heeft ruimte voor contact, een plek waar bewoners makkelijk samenkomen. Een mooi voorbeeld is het initiatief voor een Welthuisflat in de Merenwijk. Met steun van ZonMW werkt Libertas Leiden daar samen met onder andere Incluzio en De Sleutels aan een woonconcept waar mensen meer omzien naar elkaar.
We werken graag door aan meer van dit soort initiatieven en het position paper ‘Thuis in de buurt’ nodigt partijen uit om hierover na te denken en mee te doen.
Benjamin Martens, bestuurder van Libertas Leiden en bestuursvoorzitter van AVANT
