hero-1

Doelgroepenverordening in het omgevingsplan: sociale huur blijft sociale huur

August 20 2026

Sociale huur bouwen is één ding. Zorgen dat die woningen ook sociaal blíjven, is minstens zo belangrijk. Met instrument 3 uit de Lokale Gids Sociale Huur, de doelgroepenverordening, leg je dat vast in het omgevingsplan.

Wat is het?

De doelgroepenverordening is in veel gemeenten nog steeds een belangrijk beleidsinstrument om ervoor te zorgen dat nieuwe betaalbare woningen beschikbaar blijven voor de juiste doelgroep. Sinds de invoering van de Omgevingswet kan deze verordening echter niet meer als zelfstandig instrument worden gewijzigd. De regels die voorheen in de doelgroepenverordening stonden en gekoppeld waren aan het bestemmingsplan, zijn nu of worden binnenkort onderdeel van het omgevingsplan. Daarin worden zaken als de instandhoudingstermijn, het prijsniveau en de doelgroep waarvoor woningen bestemd zijn, rechtstreeks vastgelegd. Gemeenten kunnen daarbij bestaande regels uit de voormalige doelgroepenverordening overnemen, mits deze aansluiten bij de landelijke definities voor sociale huur, óf ervoor kiezen nieuwe regels op te nemen als onderdeel van het omgevingsplan.

Zo kun je vastleggen dat een woning minimaal 30 jaar sociale huur of 20 jaar middenhuur blijft, voor welke inkomensgroep, en tegen welke huurprijs.

De gemeente Leiden nam het beleid uit de Regionale Woonagenda, instandhoudingstermijnen, huurprijsstijgingen, toewijzing via het regionale woonruimteverdeelsysteem, over in de doelgroepenverordening. Dat werkt goed in onderhandelingen met ontwikkelaars: de voorwaarden staan vast en zijn niet-onderhandelbaar.

Wanneer gebruik je het?

Gebruik dit instrument als je wilt vastleggen wie in aanmerking komt voor sociale huur, middenhuur of betaalbare koop, en voor hoe lang die status geldt. Het werkt voor alle ontwikkelende partijen en verhuurders, dus ook los van individuele afspraken per project.

3 valkuilen

  1. Een oude verordening klakkeloos overnemen
    Bepalingen uit een oude doelgroepenverordening mogen niet zomaar mee naar het omgevingsplan. Een instandhoudingstermijn korter dan 30 jaar is bijvoorbeeld niet toegestaan onder de huidige afspraken.
  2. Onduidelijkheid over de status
    Veel gemeenten hebben nog een doelgroepenverordening vanuit de oude wet, maar weten niet goed hoe die doorwerkt in het omgevingsplan. Sommige gemeenten handhaven de regels niet meer actief, maar gebruiken ze alleen nog bij onderlinge afspraken.
  3. Aanvullende eisen niet goed vastleggen
    Wil je meer regelen dan de wettelijke basis? Beschrijf dat dan in een beleidsnotitie, bijvoorbeeld in het volkshuisvestingsprogramma. Neem die notitie op als bijlage bij het omgevingsplan. Zonder deze stap is de aanvullende doelgroepbepaling niet goed verankerd.

Werk jij bij een gemeente of corporatie en wil je sociale huur langdurig borgen? Kijk hoe je de doelgroepenverordening kunt inpassen in jouw omgevingsplan.

Wil je meedenken of je ervaring delen? Neem contact op via info@hrw-wonen.nl.

Lokale Gids Sociale Huur

Lokale Gids Sociale Huur - instrument3_doelgroepenverordening_hrw house-green