hero-1

Volkshuisvestingsprogramma: van woonvisie naar actie

March 27 2026

Lokale Gids Sociale Huur - Sociale huur realiseren vraagt meer dan goede bedoelingen. Gemeenten moeten keuzes maken. En die keuzes ook uitvoeren. Het volkshuisvestingsprogramma helpt daarbij. Met dit instrument vertaal je ambities naar duidelijke doelen, kaders en acties.

Wat is het?

Het volkshuisvestingsprogramma is een instrument binnen de Omgevingswet. Hierin legt de gemeente vast wat nodig is op het gebied van woningbouw, doelgroepen, bestaande voorraad en wonen met zorg.

Het verschil met een oude woonvisie is duidelijk. Een volkshuisvestingsprogramma is meer gericht op uitvoering. Het laat zien wat een gemeente wil bereiken. En ook hoe zij dat samen met partners gaat doen.

Het programma geeft richting. Bijvoorbeeld voor betaalbare woningbouw, het aandeel sociale huur en de inzet van andere instrumenten. Denk aan afspraken in het omgevingsplan of samenwerking met corporaties en ontwikkelaars.

Wanneer gebruik je het?

Je gebruikt het volkshuisvestingsprogramma als je van visie naar uitvoering wilt. Bijvoorbeeld als je:

  • wilt bepalen waar sociale huur nodig is
  • duidelijke kaders wilt geven aan woningbouw
  • afspraken wilt maken over doelgroepen en instandhouding
  • wilt sturen op samenwerking met corporaties en marktpartijen

Het programma is vooral sterk als basis. Vanuit dit document kun je andere keuzes onderbouwen. En je kunt normen later laten doorwerken in het omgevingsplan.

3 valkuilen

  1. Te laat beginnen
    Een volkshuisvestingsprogramma maak je niet even tussendoor. Het vraagt voorbereiding, keuzes en afstemming. Wacht je te lang, dan loop je achter de feiten aan. En breng in beeld wat er al is, zodat er geen dubbelingen of tegenstrijdigheden ontstaan.

  2. Te weinig samenhang organiseren
    Wonen raakt veel beleidsterreinen. Denk aan ruimte, zorg en leefbaarheid. Zonder goede samenwerking binnen de gemeente blijft het programma te los. Bedenk wat nodig is om te sturen op nieuwe woonvormen voor aandachtsgroepen en op zorgzame buurten. En welke partners daarbij een rol spelen.

  3. Te weinig draagvlak ophalen
    Een goed programma maak je niet alleen op papier. Betrek corporaties, marktpartijen en andere partners op tijd. Dat vergroot de kwaliteit. En het helpt bij steun in bestuur en politiek. Kijk ook over de gemeentegrenzen heen: samen kom je verder, en niet alles kan opgelost worden binnen de eigen gemeente.

Hoe zou jij dit instrument toepassen in jouw gemeente?
Laat het ons weten via info@hrw-wonen.nl

Lokale Gids Sociale Huur

Afbeelding gemaakt met AI

Lokale Gids Sociale Huur_instrument 1b Volkshuisvestingsprogramma Vele kleintjes 13000